Giá dầu có thể tăng tiếp khi Hormuz chưa trở lại bình thường

Giá dầu thế giới đã giảm gần 3% trong phiên cuối tuần, nhưng đà giảm này chưa đủ để xóa bỏ những lo ngại về nguồn cung. Khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vẫn bị hạn chế và các tuyến thay thế cũng bắt đầu chịu sức ép, thị trường dầu có thể tiếp tục duy trì mức giá cao, thậm chí tăng trở lại nếu tình hình căng thẳng kéo dài.

Hormuz vẫn là biến số lớn nhất của thị trường dầu

Eo biển Hormuz hiện là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định hướng đi của giá dầu.

Theo dữ liệu theo dõi tàu được Reuters dẫn lại, số tàu đi qua Hormuz đã giảm xuống chỉ còn 7 tàu trong ngày 10/9, từ 12 tàu một ngày trước đó và thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 10 ngày là 14 tàu. Trong số này có một tàu chở dầu thô rất lớn mang theo gần 2 triệu thùng dầu.

Một số tàu có thể không xuất hiện trong dữ liệu do tắt hệ thống nhận dạng, nhưng mức giảm lưu lượng vẫn cho thấy hoạt động vận tải qua tuyến đường chiến lược này đang gặp khó khăn.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với thị trường dầu bởi Hormuz là một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới.

Nếu tình trạng hạn chế kéo dài, các nhà giao dịch sẽ tiếp tục cộng thêm "phí rủi ro địa chính trị" vào giá dầu.

Giá dầu giảm gần 3% nhưng chưa thể xem là tín hiệu đảo chiều

Trong phiên 11/9, Brent giảm khoảng 2,8%, xuống 104,61 USD/thùng, trong khi WTI giảm khoảng 2,4%, xuống 100,05 USD/thùng.

Tuy nhiên, cả hai loại dầu vẫn tăng hơn 8% trong cả tuần. Reuters cho rằng đà giảm cuối tuần một phần đến từ thông tin về khả năng xuất hiện các cuộc đàm phán liên quan đến hoạt động vận tải qua Hormuz.

Điều này cho thấy thị trường đang ở trạng thái rất nhạy cảm.

Một thông tin tích cực về đàm phán có thể kéo dầu giảm nhanh, nhưng một vụ tấn công mới nhằm vào tàu chở dầu hoặc cơ sở năng lượng có thể lập tức đẩy giá tăng trở lại.

Tuyến đường thay thế Hormuz cũng đang gặp vấn đề

Đáng chú ý, rủi ro hiện nay không chỉ nằm ở Hormuz.

Saudi Arabia ngày 12/9 đã tạm thời đóng tuyến đường ống East-West sau một vụ tấn công bằng máy bay không người lái. Theo Reuters, tuyến đường ống dài khoảng 1.200 km có khả năng vận chuyển 4–5 triệu thùng dầu/ngày, tương đương khoảng 4–5% nguồn cung dầu toàn cầu.

Đây là tuyến đặc biệt quan trọng vì nó cho phép Saudi Arabia đưa dầu từ khu vực phía Đông tới các cảng trên Biển Đỏ, qua đó giảm sự phụ thuộc vào Hormuz.

Nói cách khác, thị trường đang chứng kiến một tình huống đáng lo:

Tuyến vận tải chính qua Hormuz bị hạn chế, trong khi một tuyến thay thế quan trọng cũng vừa bị gián đoạn.

Nếu cả hai tình trạng này kéo dài, áp lực lên nguồn cung dầu toàn cầu sẽ tăng đáng kể.

Nguồn cung Saudi Arabia đã giảm mạnh

Theo số liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) được Reuters dẫn lại, nguồn cung dầu thô của Saudi Arabia trong tháng 8 giảm xuống khoảng 6 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất trong hơn ba thập kỷ.

Sản lượng này thấp hơn khoảng 2,3 triệu thùng/ngày so với tháng trước. IEA cho rằng các cuộc tấn công liên quan đến lực lượng Houthi và những gián đoạn tại các tuyến vận tải đã góp phần khiến nguồn cung Saudi Arabia suy giảm mạnh.

Đây là yếu tố khiến thị trường dầu đặc biệt nhạy cảm với các thông tin mới.

Nếu nguồn cung tiếp tục giảm trong khi hoạt động vận tải chưa trở lại bình thường, giá dầu sẽ có thêm động lực tăng.

Goldman Sachs cảnh báo rủi ro dầu lên 120 USD/thùng

Nhận định dầu có thể tăng tiếp không phải là kịch bản chỉ xuất hiện ở giới đầu tư ngắn hạn.

Goldman Sachs từng cảnh báo giá dầu có thể tăng lên khoảng 120 USD/thùng nếu các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền tại Trung Đông tiếp tục leo thang và gây gián đoạn nghiêm trọng đối với hoạt động vận tải dầu. Ngược lại, nếu xuất khẩu dầu trong khu vực được khôi phục bình thường, giá có thể giảm đáng kể.

Điều này cho thấy vùng giá 120 USD/thùng không phải là một dự báo chắc chắn, mà là kịch bản rủi ro tăng giá nếu tình hình tại Hormuz tiếp tục xấu đi.

Kịch bản nào có thể xảy ra với giá dầu?

Trong ngắn hạn, có thể hình dung ba kịch bản chính.

Kịch bản 1: Hormuz được khôi phục

Nếu các cuộc đàm phán thành công và tàu thuyền có thể đi qua Hormuz bình thường trở lại, phần lớn phí rủi ro địa chính trị có thể nhanh chóng biến mất.

Khi đó, giá Brent có thể chịu áp lực giảm mạnh.

Kịch bản 2: Hormuz tiếp tục hạn chế

Đây là kịch bản có lợi cho giá dầu.

Nếu lưu lượng tàu tiếp tục ở mức thấp, trong khi nguồn cung Saudi Arabia và một số quốc gia khác bị ảnh hưởng, Brent có thể tiếp tục duy trì trên 100 USD/thùng và hướng lên các vùng giá cao hơn.

Kịch bản 3: Xung đột tiếp tục mở rộng

Đây là kịch bản rủi ro nhất.

Nếu xuất hiện thêm các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu, đường ống hoặc cơ sở lọc dầu, thị trường có thể phải định giá một cú sốc nguồn cung lớn hơn.

Trong trường hợp đó, vùng 110–120 USD/thùng hoàn toàn có thể trở thành mục tiêu được thị trường theo dõi.

Điều gì cần theo dõi trong những ngày tới?

Nhà đầu tư dầu mỏ hiện nên đặc biệt chú ý:

• Số lượng tàu đi qua eo biển Hormuz
• Khả năng khôi phục hoạt động của tuyến East-West tại Saudi Arabia
• Các cuộc tấn công mới nhằm vào tàu chở dầu
• Hoạt động xuất khẩu dầu của Saudi Arabia
• Diễn biến tại Bab el-Mandeb và Biển Đỏ
• Các cuộc đàm phán liên quan đến Iran và Hormuz
• Giá diesel và các sản phẩm lọc dầu

Trong số này, lưu lượng tàu qua Hormuz có thể là chỉ báo quan trọng nhất. Nếu số tàu bắt đầu tăng trở lại đều đặn, thị trường sẽ có cơ sở để giảm phí rủi ro. Ngược lại, nếu lưu lượng tiếp tục ở mức rất thấp, áp lực tăng giá sẽ còn lớn.

Kết luận

Phiên giảm gần 3% cuối tuần chưa đủ để khẳng định giá dầu đã đảo chiều giảm.

Thực tế, rủi ro nguồn cung vẫn đang gia tăng khi hoạt động vận tải qua Hormuz bị hạn chế, nguồn cung Saudi Arabia giảm mạnh và tuyến đường ống East-West vừa bị đóng tạm thời sau vụ tấn công.

Vì vậy, trong ngắn hạn, giá dầu vẫn có dư địa tăng trở lại, đặc biệt nếu tình trạng gián đoạn tại Hormuz kéo dài.

Mốc 110 USD/thùng có thể là vùng giá quan trọng tiếp theo cần theo dõi. Nếu căng thẳng tiếp tục leo thang và hoạt động vận tải dầu bị gián đoạn nghiêm trọng hơn, kịch bản Brent hướng tới 120 USD/thùng không thể bị loại trừ.

Ngược lại, nếu Hormuz nhanh chóng trở lại bình thường, giá dầu có thể giảm mạnh do phần lớn phí rủi ro địa chính trị bị loại bỏ.

Nguồn: Reuters, IEA, Goldman Sachs.